کاروند پارسی

وقتی خیلی سریع و ناخودآگاه نسبت به یک اثر هنری، یا یک هنرمند موضع می‌گیرم؛ بی‌درنگ، تحسین یا تقبیحش می‌کنم دچار یک «سوگیری ناخودآگاه» هستم. یک میان‌بُر ذهنی دارم برای کشاندن موضوع زیر چتر آگاهی و حتی میل خود. تقریباً همۀ ما خوانندگان ادبیات، منتقدان یا پژوهشگران هنر از این میان‌برها در جیبِ ذهن داریم و در کنشگری هنری، میان‌برهای خود را نیرو می‌بخشیم و گسترش می‌دهیم.سوگیری ناخودآگاه و پیش‌آموخته، مغز را قادر می‌کند تا حجم زیادی از اطلاعات را در یک لحظه، پردازش کند. معمولاً مغز می‌تواند آگاهانه ...

بسیاری از مفسران بزرگ قرآن نوشتهاند که «یوم الزینة» در داستان موسی (ع) جشن نوروز (به عربی ألنیروز) بوده است.موسی آنگاه که خواست معجزۀ خود را بر ساحران آشکار کند: ﴿ قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَةِ وَأَن يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى ﴾ [ طه: 59]. «گفت هنگام نامزد کرده مرا با شما "روز آرایش" است* آن گه که مردمان با هم آیند چاشتگاه.» (ترجمه از کشف الاسرار).در توضیحاتِ مفسران قرآن، یوم الزینه، روز آراستن و تزئیین بوده، مردمان پیش از ظهر در یکجا جمع میشدهاند؛ سالی یک بار رخ میداده (عید)، و بازار همگانی هم برگزار میشده است. مفسران چنین صفاتی را در سه روز شناخته شده و مشهور میدیدهاند: جشن نوروز ایرانیان، عاشوراء (جشن نجات موسی و هلاک فرعون)، و روز سبت یهودیان.(برای دیدن متن تفسیر روی واژۀ آبی الن...

...

براهنی گرچه در سیاست و نقد ستیهنده بود و زبانی گزنده داشت اما در عشق و نگارش تجربۀ عشقی، منفعل و بی اراده و اثرپذیر است. منِ شاعرانهاش در تغزل با معشوق، برگ کاهی است در مصاف تندباد. این وادادگی و انفعال را بیش از هر چیز با فعل سببی برای متکلم وحده (من) میبینیم. دلبستگی فراوانش به کاربرد فعل سببی حاکی از مدهوشی او در برابر معشوق زیباست؛ کاربردهای نامأنوس فعل سببی او، بیش از دیگر تکنیک زبانی وی توجه خوانندگان و منتقدانش را به خود جلب کرده است. این سطور را بخوانید:▫️یادگارم کن به دیوارهای هیچ و بنویسانم▫️حالا نگو که شهر مرا آفتاب میرواند/ یک زن نمیرواند/ مرا به او بخواهانید / شخصا مرا نمیخواهد▫️میآورانیام در پیش خویش / و بعد از خویش میروانیام/ دیگر چه چیز برایم مانده به جز این که میدوانیام، میآ...

مگر میشود از ازلُ الآزالذرّه تا زُحَل از تو بجُنبدو تو خود هیچ نجنبیده باشی؟چگونه میشود!نمیشود از عدم همه چیز رابه ماورایِ کمال برانیو خود در صفتِ کمالفروایستاده باشی تا ابَدُ الآباد ایستَنده - بر این صفت که تویی-                              کمالِ سکون استکه در کمالِ لطافت      سیبهای رسیده                               میریزندچگونه میشود تو خود نریخته باشی!تورنتو، فروردین ۱۴۰۰ بخوانید...

نومیدانه ماندهام در میدان خروجی سمنان به سمت مشهد. میدان استاندارد. چمدان کوچک قرمزی را که تازه خریدهام گذاشتهام کنار پایم و با چند نفر مسافر دیگر دور آتشِ پیرمرد گرم میشویم. پیرمرد دستفروش که تما...

1.) شاهنامۀ کوچک من2) چروخ انگور3) سینمای هاجر جان4) بادگاه نوروزی 5) بهداشت دندان6)قرانتینات: شوخیهای روزگار ویروس کرونا...

محمود فتوحی در گفتوگو با ایبنا: پذیرش «بیتوجهی دانشگاه به ادبیات معاصر» آسان نیست تاریخ انتشار :چهارشنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۴۲ گزارشگر :مطهره ميرشكاري محمود فتوحی میگوید: آنها که میگ...

 ناشر: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تاریخ و محل انتشار: تهران، دیماه ۱۳۹۶صفحات: 218شمارگان: 500 قیمت 14000 تومانساختار کتاب درآمدی بر ادبیات شناسیفصلهای ششگانۀ کتابu200f1. صد سال ادبیاتشناسی در ایران......................... u200fu200fu200f25u200fu200f2. رشتۀ ادبیات فارسی در ترازوی نقد ..................... u200f55u200fu200f3. از علم الادب به سوی ادبیاتشناسی .................. u200f71u200fu200f4. پژوهش در ادبیات ............................................ u200f111u200fu200f5. فرایندهای حرفهای در پژوهش ادبی .................... u200f137u200fu200f6. کاربران دستاورد پژوهشهای ادبی u200f ................... 177u200fانجام سخن u200f.......................................................

ارزش عبارت است از آنچه مُفید و شایستۀ نگهداری است یا آنچه خوب و خیر است. ارزشهای اجتماعی، عبارت است از خیرِ مطلوبِ اجتماع انسانی یا آنچه برای انسانِ اجتماعی مفید و نافع است. آثار ادبیِ حاوی و حاملِ چیزهایی بودهاند که برای مردمانی در زمانهاu200f و مکانهاu200fی مختلف مفید و ارزنده بوده است و هم از این روست که بسیار خوانده میشوند و درخشان و ماندگارند. ارزشهای مُندَرِج در شاهکارهای ادبیات جهان که از مرزهای زمان، مکان، زبان، دین و فرهنگ فراتر رفته وu200f میروند در شمار ارزشهای پایدار تاریخ و انسان هستند. یک شاهکار ادبی، نظامی از ارزشهاست که در یک فرهنگ جاری و پایدار است. از این رو شاهکارهای ادبی انبوهی از ارزشها و موضوعات خواندنی و قابل پژوهش در حوزههای علوم انسانی را در بر دارند. گزاف نیست اگر ...

از زمان تأسیس بخش زبان و ادبیات فارسی در دانشسرای عالی (1307ش) تا کنون نزدیک ده نسل از استادان بر کرسیهای زبان و ادبیات فارسی دانشگاههای ایران تکیه u200fزدهاند. u200fبرخی از پیشگامان مطالعات زبان و ادبیات در سالهای 1300 تا 1320،محققان برجستۀ بیرون از دانشکدۀ ادبیات بودند.نخستین استادان ادبیات که از سال 1307 در دانشگاه به تدریس زبان و ادبیات فارسی پرداختندشدند دو دستهاند:گروهی u200fدانشآموختگان حوزوی ...

نوروز هر جا نوروز هست آنجا ایرانشهر است.هدایای نوروزی در دربار معاویه در شام سالهای 40 هجری ومن جوده (عبیدالله بن عباس اجود اهل الحجاز): أن معاوية بن أبي سفيان أهدى إليه وهو عنده بالشام من هدايا النيروز حللاً كثيرة ومسكاً وآنية من ذهب وفضة ووجهها مع حاجبه، فلما وضعها بين يديه نظر إلى الحاجب وهو ينظر إليها، فقال: هل في نفسك منها شيء? قال: نعم والله، إن في نفسي منها ما كان في نفس يعقوب من يوسف عليهما السلام؛ فضحك عبيد الله، وقال: فشأنك بها فهي لك. (عقد الفرید، لابن عبد ربه) آوازهای نوروزی در بغداد آوازهای نوروزی در دربار المکتفی بالله(متوفی 290 قمری/ 908 میلادی)خلیفه عباسی دربغداد وأما الصوت...

پرسشی که ذهن بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران ادبیات را مشغول خودu200f میدارد این است که چرا در بحث و جدلهای پیرامون علوم انسانی ایران، نامی از ادبیات، «مطالعات ادبی» یا «ادبیاتشناسی» شنیده نمیشود؟ هرگاه پای علوم انسانی در میان است سخن از جامعهشناسی، علوم سیاسی، اقتصاد، گاهی تاریخ و زبانشناسی میرود ولی از نظریۀ ادبیات، نقد ادبی حتی آثار ادبی، که همیشه نقش مؤثری در بازنمایی و نقد ارزشهای فرهنگی و تغییر نگرشهای اجتماعی داشته و دارند چندان سخنی در میان نیست. آیا مطالعات ادبی - که موضوعش (ادبیات) ظرف ارزشها و تجارب اجتماعی و فرهنگی است - در زمرۀ دانشهای علوم انسانی به شمار نمیآید؟ فراتر از این...

شکل (form)اساسا به معنی همگرایی و همکاری میان اجزاست. همگرایی و همکاری عناصر صوری در یک اثر ادبی در سه سطح قابل بررسی است: الف) شکل بیرونی:...

مدعای این جستار این است که حذف عناصر جمله از شاخصهای برجسته در سبک سعدی است که سخن وی را در میان شاعران فارسی متفرد و یگانه ساخته است. فرض این مقاله بر این است که یکی از عوامل ایجادی سخن «سهل و ممتنع» در سبک سعدی حذف است. منتشر شده درسخن عشق، جشن نامۀ استاد حسن انوری (تهران: سخن، 1395) ص 449-483 دریافت اصل مقاله ...

نقش ادبی و تاریخی مکتب وقوع را میتوان اینگونه به پرسش گرفت که: چرا از میان نزدیک به چهارصد شاعر وقوعی قرن دهم با آن دیوانهای مبسوط و زبانِ روان و عواطف رقیق، کسی در تاریخ ادبیات فارسی نامآور نشده است؟ به راستی مکتب وقوع شاهکار ندارد؟...

آیا میتوان یک طرح درس برای شعر صائب نوشت با سه هدف: آموزش مهارت در خواندن و فهم شعر صائب (انتقال اطلاعات زبانی، تاریخی، ادبی) آموزش تفکر انتقادی دربارۀ صائب و همطرزان وی آموزش نگارش خلاق با الگوی سبک و اندیشۀ صائب برای تحقق این اهداف از فنآوری نوین چه بهرهای میتوان گرفت؟شما که نسل امروزیترید چه روشها و نکنیکهایی میشناسید؟...

در یادداشت پیشین از دوستان خواسته بودم که روشهایی که برای کاربرد ابزارهای آموزشی دیجیتال در درس صائب تبریزی میشناسند پیشنهاد کنند.دوستان کاروندنشین، اندر موافقت و مخالفت با این روش در رشتۀ ادبیات فارسی نظرهایی بیان کردند و بعضاًپیشنهادهایی ارائه فرمودند. من در گفتگو با دوستان بیشتر پرسش طرح کردم تا آنجا که حوصله برخی از دوستان تنگ شد و کسیبر من مهمیز زد که «به جای پرسش بهتر است راهکار ارائه دهی». نوشتم سمعاً. اما چگونه با کمکابزارهای تکنولوژیک، آموزش شعر صائب را آسانتر، سریعتر، جذابتر و مؤثرتر کنیم. در پاسخ به این پرسش چند راهکار عملی در ...