دیرینهدفتری است این سیبسارِ پیر در این کتابِ لایزال هر شاخه، جملهu200eu200eای است هر سطر ساقهu200eای هر برگ نامهای دستانِu200e شاخهu200eها پر ا

به مناسبت دهم تیرماه روز صائب صائب تبریزی ( 1000- 1087 ق) شاعر پر کار و بلندآوازۀ قرن یازدهم در شعرش آموزههای اخلاقی را بیش از دیگر شاعران همروزگارش بیان کرده است. در روزگار وی گفتمان غالب شعر پارسی

به دوست گرامی جناب دکتر قائممقامی درود میفرستم که مقاله «دری و پارسی هرگز! پارسیِ دری آری» (1) را به دید انتقادی خواندهاند و نکتههایی بر آن گرفتهاند. برخی خردههای ایشان، پذیرفتنی است مثل اغلاط م

 ناشر: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تاریخ و محل انتشار: تهران، دیماه ۱۳۹۶صفحات: 218شمارگان: 500 قیمت 14000 تومانساختار کتاب درآمدی بر ادبیات شناسیفصلهای ششگانۀ کتابu200f1. صد سال ادبیاتشناسی در ایران......................... u200fu200fu200f25u200fu200f2. رشتۀ ادبیات فارسی در ترازوی نقد .......

ارزش عبارت است از آنچه مُفید و شایستۀ نگهداری است یا آنچه خوب و خیر است. ارزشهای اجتماعی، عبارت است از خیرِ مطلوبِ اجتماع انسانی یا آنچه برای انسانِ اجتماعی مفید و نافع است. آثار ادبیِ حاوی و حاملِ چیزهایی بودهاند که برای مردمانی در زمانهاu200f و مکانهاu200fی مختلف مفید و ارزنده بوده است و هم از این...

شم ادبی از رهگذر خواندن مستمر شاهکارهای زبان حاصل می‌شود. اگر یک دانشجوی کتاب‌خوان در رشتۀ ادبیات فارسی‌‌، بتواند در طول ‏تحصیل خود با حدود صد متن برجسته از ادبیات کهن و معاصر انس بگیرد‌‌، بدون شک از &#15

از زمان تأسیس بخش زبان و ادبیات فارسی در دانشسرای عالی (1307ش) تا کنون نزدیک ده نسل از استادان بر کرسیهای زبان و ادبیات فارسی دانشگاههای ایران تکیه u200fزدهاند. u200fبرخی از پیشگامان مطالعات زبان و ادبیات در سالهای 1300 تا 1320، محققان برجستۀ بیرون از دانشکدۀ ادبیات بودند. نخستین استادان ادبیات که ا...

از پس هر سبکی، سبکِ متضاد یا «پادسبک» آن پدیدار میشود. سبک مانند یک موجود زنده از نطفهای کوچک میزاید و آرام آرام میبالد؛ اوج میگیرد، قدرتمند و فراگیر میشود. پس از مدتی بهتدریج رو به پیری و زوال میرود. دوران انحطاط یا بیرمقی سبک، دورانی است که الگوها و شاخصهای آن عادی، فراگیر و بیتأثیر میشوند. وقتی گ...

نوروز هر جا نوروز هست آنجا ایرانشهر است.هدایای نوروزی در دربار معاویه در شام سالهای 40 هجری ومن جوده (عبیدالله بن عباس اجود اهل الحجاز): أن معاوية بن أبي سفيان أهدى إليه وهو عنده بالشام من هدايا النيروز حللاً كثيرة ومسكاً وآنية من ذهب وفضة ووجهها مع حاجبه، فلما وضعها بين يديه نظر إلى الحاجب وهو ينظر...

پرسشی که ذهن بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران ادبیات را مشغول خودu200f میدارد این است که چرا در بحث و جدلهای پیرامون علوم انسانی ایران، نامی از ادبیات، «مطالعات ادبی» یا «ادبیاتشناسی» شنیده نمیشود؟ هرگاه پای علوم انسانی در میان است سخن از جامعهشناسی، علوم سیاسی، اقتصاد، گاهی تاریخ و زبانشناسی میرود و...

شاعر باید که بسیار بکوشد تا نشان فرهنگی بگیرد و نمایندۀ هویت مردم خود شود. او ناگزیر از رسیدن به سبک شخصی خویش است. سبک، عبارت است از اندیشه و صدا و رفتارهای همگن و همسویی که در تک تک شعرهای او پنهان است. سبک شخصی حتی به شعرهای ضعیف او هم هویت میدهد. صدای او وقتی مؤثر و ماندگار میشود که به مرکز فرهن...

کتاب مکتب وقوع در شعر فارسی، در 10 فصل و 464 صفحه از سوی انتشارات سخن در تهران انتشار یافت.5 آبان 1395 فهرست مطالب کتاب سپاسگزاری... 11 راهنمای استفاده از کتاب.... 12 1. مقدمه: مسأله، روش و منابع.. 15 1-1. مسألۀ شعر وقوع.. 17 1-2. ارزیابی و نقد وقوعیپژوهی... 19 1-3. روش پژوهش در این کتاب..... 24 1-3...

شکل (form) اساسا به معنی همگرایی و همکاری میان اجزاست. همگرایی و همکاری عناصر صوری در یک اثر ادبی در سه سطح قابل بررسی است: الف) شکل بیرونی:

در چند سال اخیر فرصتی دست داد تا هزار بیت وقوعی از دیوانهای وقوعیان و تذکرههای قرن دهم و پس از آن گردآوری کنم. امیدوارم که بتوانم آنها را به خوانندگان عزیز شعر فارسی تقدیم نمایم. بیتهای وقوعی گرچه خالی از خیال و مجاز و استعاره است، اما جزئیات حالات و رفتارهای عاشق و معشوق را با دقت به تصویر میکشد. ا...

دمبدم همچو صبا گرد سرایت گردم تابرون آیی و خاک کف پایت گردم (جواهر العجایب، 968 ق: 137) دشوار است که بتوان قبول کرد در دوران حکومت مذهبی سختگیر شاه طهماسب، زنی عاشق شود در اطراف خانۀ معشوق بگردد و منتظر بیرون آمدنش باشد و چنین بسراید. این بیت حالات مردی عاشق را به ذهن متبادر می کند که مانند سگ اطراف...

روز مرگم، هرکه شیون کند از دور و برم دور کنیدهمه را مست و خراب از می انگور کنیدمزد غـسـال مرا سيــــر شــرابــــــش بدهيد... این مثنوی محتوای شورانگیزی دارد و مردنی حماسی است. به نام وحشی بافقی شهرت یافته اما در دیوانش نیافتم. محتوای شعر خیلی جذاب است اما فرم شعر شلختگی دارد. زبان شعر وحشی تر از نام...

مدعای این جستار این است که حذف عناصر جمله از شاخصهای برجسته در سبک سعدی است که سخن وی را در میان شاعران فارسی متفرد و یگانه ساخته است. فرض این مقاله بر این است که یکی از عوامل ایجادی سخن «سهل و ممتنع» در سبک سعدی حذف است. منتشر شده در سخن عشق، جشن نامۀ استاد حسن انوری (تهران: سخن، 1395) ص 449-483 در...

نقش ادبی و تاریخی مکتب وقوع را میتوان اینگونه به پرسش گرفت که: چرا از میان نزدیک به چهارصد شاعر وقوعی قرن دهم با آن دیوانهای مبسوط و زبانِ روان و عواطف رقیق، کسی در تاریخ ادبیات فارسی نامآور نشده است؟ به راستی مکتب وقوع شاهکار ندارد؟

دوره و شماره: دوره 9، شماره 33 (1395)، بهار 1395

شاید تصوری که فرهنگ ایرانی و بویژه جامعۀ ایران معاصر از صنفِ شاعران دارند کهن الگوی بازمانده از شخصیت شیدای بیقید و ناکام و شکست خوردۀ شاعران قرن دهم باشد. از دید معاصران ما لازمۀ شاعری، نازکدلی، شکستگی، سلوک رمانتیک، بیقیدی و هنجارگریزی است. در باور عمومی امروز ایرانی، شاعری با علم و عقلانیت سازگار...